Kenya áp dụng khai báo ACD bắt buộc từ 3/8/2026: Doanh nghiệp xuất khẩu cần chuẩn bị gì?

Từ ngày 3/8/2026, Kenya chính thức triển khai yêu cầu khai báo hàng hóa ACD (Advance Cargo Declaration) đối với toàn bộ hàng đóng container nhập khẩu vào các cảng của nước này. Đây là yêu cầu mới của Cơ quan Thuế vụ Kenya (KRA), ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp Việt đang xuất khẩu hàng hóa sang Kenya. Bài viết dưới đây giúp doanh nghiệp hiểu rõ quy định, quy trình thực hiện và cách chuẩn bị để tránh bị giữ hàng hoặc phát sinh chi phí ngoài dự kiến.

ACD Kenya là gì?

ACD (Advance Cargo Declaration) là hệ thống khai báo trước thông tin hàng hóa bằng phương thức điện tử, do Kenya Revenue Authority (KRA) triển khai và vận hành. Hệ thống áp dụng đối với tất cả hàng hóa đóng container có điểm đến là các cảng của Kenya.

Theo quy định mới, Mã tham chiếu ACD (ACD Reference Code) phải được cấp trước khi lô hàng được xếp lên tàu và được ghi nhận trên Vận đơn (Bill of Lading).

Mục tiêu của ACD là giúp KRA tiếp nhận thông tin lô hàng trước khi hàng đến cảng, qua đó hỗ trợ đánh giá và sàng lọc rủi ro sớm, tăng cường kiểm soát hải quan và góp phần nâng cao hiệu quả, rút ngắn thời gian xử lý thông quan tại cảng.

ACD Kenya chính thức áp dụng từ khi nào?

Yêu cầu ACD được xác định dựa trên ngày phát hành Vận đơn (Bill of Lading), không phải ngày đặt chỗ (Booking Date), ngày xếp hàng (Loading Date), ngày tàu khởi hành (Vessel Departure Date) hoặc ngày tàu đến (Arrival Date).

Vận đơn được phát hành trước ngày 03/08/2026 sẽ không thuộc phạm vi áp dụng yêu cầu ACD, ngay cả khi hàng hóa được xếp lên tàu hoặc tàu khởi hành sau ngày này.

Vận đơn được phát hành từ ngày 03/08/2026 trở đi sẽ thuộc phạm vi áp dụng yêu cầu ACD. Đối với các lô hàng thuộc diện áp dụng, quy trình ACD phải được hoàn tất trước khi hàng hóa được xếp lên tàu, và Mã tham chiếu ACD đã được phê duyệt phải được ghi nhận trên Vận đơn chính thức (Final Bill of Lading).

ACD Reference Code là gì và tại sao quan trọng?

ACD Reference Code là mã tham chiếu gồm 15 ký tự chữ và số, theo cấu trúc: 5 ký tự tiền tố + mã quốc gia (ACDKE) - 4 số năm - 6 số thứ tự (ví dụ: ACDKE2026004324).

Mã này bắt buộc phải được thể hiện trên vận đơn chính thức trước khi hàng rời cảng xếp. Nếu thiếu hoặc sai mã ACD trên vận đơn, hãng tàu có quyền từ chối xếp hàng, và hàng đến Kenya mà không có khai báo hợp lệ có thể bị giữ tại cảng hoặc bị xử phạt.

Những rủi ro doanh nghiệp có thể gặp khi chưa quen ACD

Với doanh nghiệp lần đầu làm quen quy định này, một số rủi ro thường gặp gồm:

• Nộp hồ sơ trễ: không kịp lấy mã ACD trước lịch xếp hàng, dẫn đến rớt tàu (rollover).
• Sai sót khi in mã ACD lên vận đơn: mã ACD ghi sai hoặc thiếu trên Bill of Lading khiến hãng tàu từ chối xếp hàng dù đã có mã.
• Phát sinh chi phí ngoài dự kiến: lưu container, lưu bãi tại cảng xếp do chậm trễ xử lý ACD.
• Rủi ro cho đối tác nhập khẩu tại Kenya: hàng cập cảng không có khai báo hợp lệ có thể khiến khách hàng bên Kenya bị phạt vi phạm hải quan.

G.O.L hỗ trợ ACD Kenya như thế nào?

G.O.L hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu sang Kenya thực hiện thủ tục khai báo ACD trọn gói, từ đăng ký tài khoản đến lấy mã cho từng lô hàng, giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng hạn và tránh rủi ro rớt tàu.

Gói 1: Đăng ký tài khoản ACD

• Phí đăng ký tài khoản: 1.500.000 đồng/tài khoản
• Phí khai hộ ACD lần đầu: 700.000 đồng/mã
• Miễn phí điều chỉnh cho lô hàng đầu tiên

Gói 2: Khai báo ACD định kỳ

Hậu quả nếu doanh nghiệp chậm hoặc không khai báo ACD

Từ 1/9/2026, việc thiếu mã ACD không còn chỉ là rủi ro về thủ tục mà có thể gây gián đoạn trực tiếp đến lô hàng và phát sinh chi phí thực tế:

1. Rớt tàu (rollover)

Các hãng tàu lớn như Maersk, CMA CGM, ONE đều đã ra thông báo: kể từ 1/9/2026, container không có mã ACD hợp lệ sẽ không được xếp lên tàu và bị chuyển sang chuyến kế tiếp, kéo dài thời gian giao hàng ngoài kế hoạch. 

2. Phát sinh chi phí ngoài dự kiến

Theo cảnh báo của Hiệp hội logistics khu vực (Safla), các khoản chi phí phổ biến khi chậm khai báo gồm: phí rớt tàu (rollover charge), phí sửa vận đơn (B/L amendment fee), phí lưu container và lưu bãi tại cảng xếp hàng. 

3. Phạt hải quan và rủi ro tại cảng đến

KRA cảnh báo hàng cập cảng Kenya mà không có khai báo ACD hợp lệ có thể bị phạt tiền, giữ hàng để kiểm tra bổ sung, từ chối thông quan, và trong trường hợp nghiêm trọng có thể bị tịch thu. 

4. Trách nhiệm thương mại thuộc về ai?

Theo giới chuyên gia logistics, bên xuất khẩu/shipper thường là bên chịu trách nhiệm thương mại đầu tiên nếu chứng từ nộp trễ, sai lệch hoặc thiếu thông tin   trừ khi hợp đồng hoặc điều khoản Incoterms quy định khác. Doanh nghiệp nên rà soát lại điều khoản với đối tác nhập khẩu tại Kenya để xác định rõ bên chịu chi phí phát sinh nếu có sự cố. 

Chính vì mức độ rủi ro và chi phí phát sinh có thể vượt xa phí dịch vụ khai báo, doanh nghiệp nên chủ động chuẩn bị và nộp hồ sơ sớm ngay từ đầu tháng 8/2026, thay vì chờ đến sát lịch xếp hàng.

FAQ – Các câu hỏi thường gặp

ACD có áp dụng cho hàng lẻ (LCL) không?

Quy định áp dụng cho hàng container nói chung đến cảng Kenya; doanh nghiệp gửi hàng lẻ nên xác nhận với hãng tàu/forwarder về việc mã ACD được xử lý ở cấp container hay cấp lô hàng của mình.

Mất bao lâu để được cấp mã ACD?

Thời gian phụ thuộc vào việc chứng từ nộp lên có đầy đủ, chính xác và khớp nhau hay không. Chuẩn bị chứng từ đúng ngay từ đầu giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý.

Ai là người chịu trách nhiệm lấy mã ACD   người bán hay người mua?

Theo thông báo của KRA, nhà xuất khẩu/shipper là bên chịu trách nhiệm lấy mã ACD tại điểm xếp hàng.

Forwarder có khai ACD cho Shipper được hay không?

Forwarder chỉ được đứng tên khai hộ nếu trên Bill of Lading đứng tên Forwarder. Tên của người khai và tên shipper trên Bill of Lading phải khớp với nhau.

Liên hệ G.O.L ngay hôm nay

Đừng để lô hàng xuất sang Kenya bị chậm trễ hay rớt tàu vì thiếu mã ACD. Liên hệ G.O.L ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ khai báo ACD nhanh chóng, đúng quy định.